07 Temmuz 2008 tarihinde Mersin İli Gülnar İlçesinde çıkan orman yangını ile ilgili Odamızca görevlendirilen heyetçe yapılan değerlendirme sonucunda rapor düzenlenmiştir.
RAPOR
KONU:
TMMOB Orman Mühendisleri Odasının 14.07.2008 tarih ve 19 sayılı kararıyla Oda Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Hakkı BARI başkanlığında, Orman Yüksek Müh. Atıf ÇETİN, Orman Müh. Cemalettin AKÇAY ve Orman Müh. C.Deniz TÜRENSAL’dan oluşturulan komisyon marifetiyle Mersin Orman Bölge Müdürlüğü, Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü, Büyükeceli İşletme Şefliği sınırları dahilinde 07.07.2008 tarihinde çıkan orman yangınının değerlendirilmesi.
İNCELEME:
1- Rapora konu yangın 07.07.2008 günü saat 12.07’de çıkmıştır. Yangın ilk müdahale ekibinin yangının çıkış yerine yakın olması, yangın söndürme arazözünün aynı mevkiide kontrol görevinde bulunduğu esnada olayın vuku bulması nedenleriyle saat 12.20’de onüç dakika gibi kısa bir süre içerisinde ilk müdahale yapılmıştır.
2- İlk müdahalenin erken yapılmış olmasına rağmen yangının çıkış yerinin yerleşim yerine yakın ziraat arazilerindeki ateşin çok çabuk yayılarak parlayabildiği anızdan çıkmış olması nedeniyle yangın, yayılma hızını arttırarak çok geniş bir alanda çok yönlü olarak hızlı bir şekilde ilerlemiştir.
3- Ayrıca rüzgarın o esnada kuzeyden (poyraz) 70-80 km/saat hızla esmesi, arazinin dalgalı ve engebeli olmasından dolayı 10-15 dakika gibi çok kısa bir süre içerisinde yangının kontrol altına alınması zorlaşmış ve adeta kontrol edilemez boyuta ulaşmıştır.
4- İlk müdahale esnasında yangın mahalline gelen Gülnar Orman İşletme Müdürü yangının yukarıda bahsedilen sebeplerinden dolayı büyümesi üzerine Gülnar İşletme Müdürlüğüne ait yangın ekiplerinin ve mükelleflerin yetersiz kalacağı düşüncesi ile seri haberleşme araçları (telsiz, telefon) ile Mersin Orman Bölge Müdürlüğünden destek ve yardım istemiştir.
5- Hakim rüzgarın kuzeyden esmesine rağmen arazinin dalgalı olmasının da etkisiyle ısınan havanın yükselmesi ve yükselen havanın yerine serin havanın hücum etmesinden kaynaklanan hava hareketleri rüzgarın dolayısıyla yangının çok yönlü olarak geniş bir alana yayılmasında etken olmuştur.
6- Bu arada yangının genişlemesine sebep olan anız, şiddetli ve değişik yönden esen rüzgar, arazinin dalgalı ve engebeli yapısına ilaveten orman içinde yaşayan yabani hayvanların yanarak yanmamış alanlara kaçması ve olgunlaşmamış kozalakların aşırı ısının etkisiyle yüzlerce metre uzaklıklara fırlaması yangının cephesini daha da genişletmiştir.
7- Mersin Orman Bölge Müdürlüğü, destek olarak önce Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü’ne komşu işletme müdürlüklerinden yangın ve arazöz ekipleri ile iş makinelerini yangın mahalline yönlendirmiştir. Ayrıca, yangın cephesinin genişlemesi nedeniyle diğer komşu Bölge Müdürlüklerinden de eğitilmiş yangın işçisi, arazöz, dozer, grayder gibi iş makineleri ve helikopter desteği istemiştir.
8- Ekli listelerde belirtilen eğitilmiş yangın işçisi, iş makineları ve mükellef desteği ile şeritler açılarak yangının ilerlemesi durdurulmaya çalışılmıştır.
9- Yangınla mücadeleye 70 teknik eleman ( Orman Mühendisi), 800 eğitimli yangın söndürme işçisi, 1000 mükellef katılmıştır. Yoğun mücadele neticesinde 4 gün sonra yangın kontrol altına alınabilmiş, halen soğutma çalışmaları devam etmektedir.
10- İlk belirlemelere göre 4000 Hektar civarında kızılçam ormanı yanmış, maalesef yöre halkından iki vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Ayrıca bir adet hizmet aracı ve üç adet arazöz hasar görerek hizmet dışı kalmıştır.
KANAAT VE SONUÇ:
Yangınla mücadelede, yangın ihbarını erken almak ve uygun ekipmanlarla hızlı bir şekilde müdahale etmek esastır. Özellikle büyüyen ve cephesi genişleyen yangınlar bir savaş hali olup mücadele için strateji oluşturulması gerekmektedir. Komisyonumuzun yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme neticesinde bu esaslara uyulduğu görülmüştür.
Doğal afet olan yangınlarda da doğal olarak her doğal afette olduğu gibi can ve mal kayıplarının olması kaçınılmazdır. Ancak, alınacak tedbirlerle can ve mal kayıplarının olmaması veya asgariye indirilmesi sağlanmalıdır. Bu kapsamda;
1- Yangına hassas mıntıkalarda, özellikle blok kızılçam ağaçlandırmalarında yetişme muhiti şartlarına uygun, yöreye has yapraklı türlerinde kullanılması, yangın emniyet yol ve şeritlerinin yoğun olarak tesis edilmesi ile emniyet yol ve şeritlerinin kenarlarına yangına dayanıklı yapraklı türlerin kullanımının sağlanması gerektiği,
2- Orman Genel Müdürlüğünün Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) çalışmaları doğrultusunda orman yangınlarını izlemede günümüz teknolojisini kullandığı memnuniyetle görülmüş olup bu uygulamanın devam ettirilmesi gerektiği,
3- Yangına çok hassas olan mıntıkalarda arazöz ve arazöz ekibi yoğunluğunun arttırılması gerektiği,
4- Yangınlarda son yıllarda yoğun bir şekilde kullanılan, yangına erken müdahalede ve yangının hızını azaltmada etkin olan helikopter sayısının yangına hassas mıntıkalarda imkanlar ölçüsünde arttırılması gerektiği,
5- Yangınla mücadelenin önemli unsurlarından olan orman köylülerinin eğitimine Mersin Orman Bölge Müdürlüğünce yeterince önem verilmesine rağmen söz konusu yangının anızdan çıkmış olması göz önüne alındığında bu eğitimin daha yoğun bir şekilde devam ettirilmesi gerektiği,
6- Arazi yapısına uygun fiziksel özelliklere sahip elemanlardan oluşan ve hizmet alımıyla yangınla mücadelede kullanılan yangın ekiplerinin yaygınlaştırılması gerektiği,
7- Orman teşkilatının can siperane mücadele etmesine rağmen görsel ve yazılı medyada orman yangınları ile mücadele konusunda uzman olmayan kişilerden bilgi alındığı ve kamuoyuna gerçekle bağdaşmayan bilgilerin aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, basın kuruluşlarının haber alma ve kamuoyunu bilgilendirme görevini yerine getirirken yangınla ilgili teknik bilgileri orman yangını tecrübesi olan, bu işte uzmanlaşmış kişilerden ve kuruluşlardan alması gerektiği,
hususlarına ait iş bu rapor tarafımızdan tanzim edilerek imza edilmiştir.04.08.2008
İsmail Hakkı BARI Atıf ÇETİN
Orman Mühendisi Orman Yük. Mühendisi
Cemalettin AKÇAY C.Deniz TÜRENSAL
Orman Mühendisi Orman Mühendisi
