ormuh

          4706 ve 5831 sayılı Kanunların 2/B alanlarının satışının teknik alt yapı oluşturan kadastro ölçümlerine dair hükümleri karşılaştırılmış, Anayasa Mahkemesi kararları ışığında irdelenerek şu şekilde bir sonuç ortaya çıkarılmıştır. Şöyle ki;   

        1)  Hazine adına orman dışına çıkarılan 2/B alanlarının kadastrosu yapılırken ??kullanan kişilerin adları kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilir?? ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 30/03/1993 tarihli ve E:1992/48, K:1993/14 sayılı kararıyla iptal edilmesine rağmen 5831 sayılı Kanunda kadastro çalışmaları daha da genişletilerek yeniden düzenlenmiştir. 

          Anayasanın 170 inci maddesinin orman köylülerinin kalkınmalarına ait hükmünün uygulamaya yansıtılması amacıyla çıkartılan 2924 sayılı ?Orman Köylülerinin Kalkınmalarının  Desteklenmesi Hakkında Kanun? un değişik 11 inci maddesindeki ??kullanan kişilerin adları kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilir? hükmü; orman dışına çıkarılan yerlerin Orman Köylüsünün yararlanmasına tahsis edilmesi gerektiği, ancak Orman Köylüsü olup olmadığına bakılmaksızın bu 2/B alanlarının kullanan kişilere satışının yapılmasını sağlayacak bu düzenlemenin Anayasa?nın 170 inci maddesine aykırı olduğu nedenleriyle Anayasa Mahkemesinin 30/03/1993 tarihli ve E:1992/48, K:1993/14 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.    

       Bu Anayasa Mahkemesi kararına rağmen; bu yerlerin kadastrosunun yapılıp satılmasını öngören 4706 sayılı ?Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun?un 3 üncü maddesiyle getirilen hükümler daha da genişletilerek 5831 sayılı Kanunla yeni bir yasal düzenleme yapılmıştır. Halbuki, 4706 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, Anayasa?nın 170 inci maddesine aykırı olması nedeniyle, Anayasa Mahkemesinin 14.09.2001 tarih E:2001/382, K:2001/8 sayılı kararıyla önce yürürlüğü durdurulmuş ve daha sonra 23.01.2002 tarih 2001/382 E., 2002/21 sayılı kararla İPTAL edilmiştir. Bu karar hiç dikkate alınmadan ve Anayasa değişikliğine gidilmeden 5831 sayılı Kanun çıkarılmıştır.   

Bu Anayasa Mahkeme kararları ortada dururken ve Anayasanın 170 inci maddesi değiştirilmeden, orman köylüsünün yararlanmasına yönelik tahsisin dışında satılması mümkün olmayan 2/B alanlarının, kullanıcılarına satılmalarını sağlayacak teknik alt yapının oluşturulması amacıyla çıkarılan 5831 sayılı Kanunla getirilen ??fiili kullanım durumları dikkate alınmak ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından ne zamandan beri kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle?? düzenlemelerinin Anayasaya aykırı olduğu tereddütsüzdür.

 

 2- 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22.maddesi uyarınca, bir yerde ikinci kez kadastro yapılması mümkün değilken, 2/B alanlarında, aynı yerde yeniden kadastro yapılmasına ilişkin 5831 sayılı Kanunda istisna düzenleme yapılırken,aynı zamanda bunun ?ikinci kadastro sayılmayacağı? hükmünün  getirilmesi düşündürücüdür.

 

 Anayasa Mahkemesinin 2924 sayılı Kanunun 11 inci maddesini iptal etmesinden sonra, orman köylüsü tanımı getirilmiş, böylece ayrım yapılmaksızın kullanıcısı adına tespitin yapılması düzenlemesi değiştirilerek, kullanıcısı orman köylüsü adına kullanım kadastrosu çalışmaları başlatılmıştır. 

 

Hazine adına orman dışına çıkarılan 2/B alanlarında yeniden yapılan kadastro çalışmalarındaki amacın; kullanıcısı orman köylüsü adına kullanım kadastrosu yapılıp Anayasa Mahkemesinin 4706 sayılı yasanın 3.maddesini iptal kararı nedeniyle  satılamayan 43962 hektar 2/B alanında, fiili kullanıcıları adına tekrar kullanım kadastrosunun yapılmasının düşünülmesi nedeniyle istisna düzenlemesinin getirildiği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle de düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu düşünülmektedir. 

 

          3- Hazine adına orman dışına çıkarılan yerlerin sınır nokta ve hatları; Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen 4706 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre orman kadastro komisyonlarınca yapılmakta iken, 5831 sayılı Kanunda arazi kadastro ekibine Orman İşletme Müdürlüklerince görevlendirilecek en az bir orman mühendisi veya orman yüksek mühendisi iştirak ettirilerek yapılabilecektir. Böylece ormancılık bilim ve tekniğine aykırı olarak Orman Kadastro Komisyonları devre dışı bırakılmıştır. 

 

          Ormancılık bilim ve tekniği kullanılmak suretiyle vasıf tayini ve yorumlama yöntemiyle orman sınır noktalarının belirlenmesi ve aplikasyonu konusu; 6831 sayılı Orman Kanununa göre kurulan Orman Kadastro Komisyonlarının yetkisinde iken, bu yetki 5831 sayılı Kanunla ormancılık konusunda yeterli bilgisi olmayan arazi kadastro ekibine verilmektedir. Arazi kadastro ekibinin içine iştirak edecek olan orman işletme müdürlüklerince görevlendirilecek orman mühendislerinin, iş yükü hacmi ve uzmanlık isteyen kadastro bilgilerinin sınırlı olabileceğinden kadastro çalışmaları sonucunda sınırların orman aleyhine daraltılabilmesine yönelik kararların çıkabileceği tehlikesi ortaya çıkmaktadır.  

          Anayasa Mahkemesince iptal edilen 4706 sayılı Kanunda dahi bu konuda Orman Kadastro Komisyonlarının yetkilerine dokunulmamışken, 5831 sayılı Kanunda dikkate alınmamıştır. 

 

          4- 5831 sayılı Kanuna göre Hazine adına orman dışına çıkarılan yerler; satışlara esas olacak şekilde ve fiili kullanım durumları dikkate alınmak suretiyle, 3194 sayılı İmar Kanunu ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunundaki kısıtlamalara tabi olmadan ifraz ve/veya tevhit yapılabilmesi, 2/B konumundaki tarım arazilerinden daha çok gelir elde edilmesinin amaçlandığı ve yapılaşmayı hızlandırıcı düzenleme olarak görülmektedir.  

 

          Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarında, fiili kullanıcısının kadastro tutanağında belirlenmesinin Anayasaya aykırı olduğu çok açık bir şekilde belirtilmiş olmasına rağmen; 5403 sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki 0,3-2 hektar arasındaki parsel büyüklüğü kısıtlamasına ve 3194 sayılı İmar Kanunundaki kısıtlamalara tabi olmadan ifraz ve tevhit yapılabilmesi, bu yerleri fiilen elinde bulunduran kişilere kolayca satışın yapılabilmesini veya satışlardan daha iyi gelir elde edilebilmesinin alt yapısı hazırlanmak istenmektedir. Ayrıca bu istisna hükmü, 31/12/1981 tarihinden önce fiilen tarım yapılması nedeniyle Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan 2/B alanlarının yapılaşmaya açılmasının zemininin hazırlandığını düşünmekteyiz.   

      

          5- 5831 sayılı Kanuna göre Hazine adına orman dışına çıkarılan yerler içinde yer alan ve özel kanunlarla korumaya alınan eylemli devlet ormanı, doğal sit alanı vb. yerlerin korunması tehlikeye sokulmuş, bu alanların satılmasına imkan sağlanacak kadastro ölçümleri yapılabilir hale getirilmiştir. 

              Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği 4706 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ?Özel kanunları gereğince satışı mümkün olmayan yerlere ilişkin hükümler saklıdır.? ifadesiyle, ormanlar, sit alanları vb. yerler korunmuşken; 5831 sayılı Kanunda, ?Kadastro çalışmalarına başlanılmadan önce, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin içerisinde özel kanunlarına göre değerlendirilmesi gereken alanlar bulunup bulunmadığı kadastro müdürlüğünce ilgili kurum ve kuruluşlarına yazı ile sorulur. İlgili idarelerce 15 gün içerisinde kadastro müdürlüğüne bilgi verilir. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde, söz konusu alanların bulunmadığı yönünde cevap verilmiş sayılır. Bu bilgilere veya ilgili idarelerce zeminde gösterilen sınırlara göre bu yerler içindeki bu alanların sınırları ölçülerek krokisinde gösterilir ve beyanlar hanesinde belirtilir.? hükmüyle kamu malı olan özel yerlerin korunması 15 gün gibi kısa bir hak düşürücü süreyle, ilgili idarelerin cevap vermesine bağlanmış ve bu sürede cevap verilmemesi halinde söz konusu alanların bulunmadığı gibi son derece tehlikeli bir düzenleme yapılmıştır.  

         Bu düzenleme, 2/B alanları içinde bulunan ve Anayasanın koruması altında ki eylemli orman alanlarının, doğal sit alanı vb. yerlerin, özel mülkiyete geçirilmesine imkan sağlayabileceğinden Anayasaya aykırıdır.  

          6- 2/B sahalarında 5831 sayılı Kanuna göre yapılacak uygulamalar sonucunda; her türlü satışa hazır hale getirilen 2/B parselleri, Anayasa değişikliği yapılmadan veya Anayasaya aykırı hükümler içeren ve geriye doğru yürümeyen bir iptal kararı verilinceye kadar satış işlerinin bitirileceği bir satış kanunuyla veya yine genel kurulda verilecek önergeyle kanunlaştırılan bir maddeyle derhal satılabilecektir . Oda olarak bu tehlikeye dikkat çekmek isteriz. 

          Anayasa Mahkemesi iptal kararları, 2949 sayılı ?Anayasa Mahkemesi Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun? un 53 üncü maddesinde ifade edilen ?İptal kararları geriye yürümez? hükmüne göre geriye yürütülemeyeceğinden, Anayasaya aykırı bir şekilde çıkarılacak kanunla  muhtemel satışlar iptal edilmeyecek, böylece Anayasa ve yasalara saygılı vatandaşlar cezalandırılmış olacaktır.  

          Bu nedenlerle, Anayasanın 169 uncu ve 170 inci maddelerinde Odamızın bu raporda önerdiği hususları dikkate alacak bir değişiklik tasarısı hemen TBMM in gündemine getirilmeli, anayasal ve toplumsal sorun haline gelen 2/B konusu, 31/12/1981 tarihi milat olmak üzere mutlaka çözümlenip tasfiye edilmelidir. 

          C) ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASININ ANAYASA VE ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA 2/B SORUNUNA BAKIŞI    

          Orman Mühendisleri Odası, Anayasada, ormanlar ve 2/B konusunda görmek istediği hususlar ve yapılması gereken anayasal düzenlemeye ilişkin aşağıdaki önerilerini kamu oyuyla paylaşmak istemektedir.

Buna göre;  

 1- TMMOB Orman Mühendisleri Odasının ormanlar ve 2/B konusunda Anayasada görmek istediği temel ilkeler aşağıdadır. 

a- Devlet ormanları yalnızca devlet tarafından yönetilip işletilmelidir.  

b- 31/12/1981 tarihinden önce orman niteliğini tam olarak kaybeden yerler önceliği kullanıcısı orman köylüsü olmak üzere satılarak,eylemli orman,mera,yaylak vb. yerler  ilgili idarelere tahsisle değerlendirilmelidir. Bu işler bir tasfiye hareketi olarak düşünülmelidir.

Bu alanlar içinde yer alan eylemli orman alanları korunmalı, orman olarak değerlendirilmesi uygun diğer alanlarla birlikte orman idaresine geri tahsis edilmelidir.

c- Orman niteliğini tam olarak kaybeden tarım alanları ve yerleşim alanlarına dönüşen yerler için orman dışına çıkarılma işlemleri 31/12/1981 tarihinden sonraya kesinlikle götürülmemelidir.

d- Anayasanın 169 ve 170 inci maddelerinde yer alan 31/12/1981 tarihli orman dışına çıkarılma düzenlemesi Anayasaya eklenecek bir geçici madde içinde ele alınmalıdır.

e- Ormandan çıkarma işlemi, yalnızca orman içinden nakledilecek köylerin yerleştirilmesi için yapılmalı ve başka amaçlara yönelik kullanılacak bir araç haline kesinlikle getirilmemelidir.  

f- Ormanları tahrip edecek siyasi propaganda yapılamaz yasağı, orman alanlarını daraltan ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınmamalıdır. 

g- Ormanlar her ne ad altında olursa olsun arsa üreten bir arsa ofisi konumunda olmamalıdır. 

2- Anayasanın 169 uncu ve 170 inci maddelerinde gerekli değişiklik yapılmadan, 2/B alanlarının satışına ve ölçümlemesine yönelik her hangi bir çalışma ve yasal düzenleme şeffaf yönetim ilkelerine aykırı olacaktır. Anayasa değişikliği yapılmadan çıkarılan 5831 sayılı Kanun uygulamayı daha karmaşık ve çözümsüz hale getirecektir.

          Anayasa Mahkemesinin 2/B alanlarının satışı ve kadastro ölçümlerine yönelik olarak düzenlenen; 2924 sayılı Kanunun 3763 sayılı yasa ile değişik 11 inci maddesinin Anayasa Mahkemesinin 30/03/1993 tarihli ve E:1992/48, K:1993/14 sayılı kararıyla iptal edilmesi, 4706 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin, Anayasa?nın 170 inci maddesine aykırı olması nedeniyle öncelikle Anayasa Mahkemesinin 14.09.2001 tarih E:2001/382, K:2001/8 sayılı kararıyla yürürlüğü durdurulmuş, daha sonra 23.01.2002 tarih 2001/382 E., 2002/21 sayılı kararla İPTAL edilmesi, yeni Anayasa hazırlanması çalışmalarında yeni 2/B sahalarının oluşturulmasına zemin hazırlanması gerçekleri ortada dururken, Anayasada değişiklik yapılmadan, bu alanlara yönelik iş ve işlemlerin kamuoyunu ve Odamızı rahatsız edici ve şeffaf yönetim ilkelerine aykırı olduğunu düşünmekteyiz.  

D) ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASININ, ANAYASA ZEMİNİNDE 2/B SORUNUNA ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 

 Odamızın, Anayasanın 169 uncu ve 170 inci maddelerinde yapılmasını öngördüğü değişiklikler ile geçici Anayasa maddesi şöyledir.

 a) Anayasanın 169 uncu maddesine ait önerilen değişiklik:

MADDE 169- Anayasanın 169 uncu maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.  

?Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen , aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler dışında orman sınırlarında daraltma yapılamaz.?

 b) Anayasanın 170 inci maddesinde önerilen değişiklik:

Anayasanın 170 inci maddesinin içeriği değiştirilmeli ve 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan alanların değerlendirilmesi konusu Anayasaya eklenecek geçici maddeye alınmalıdır.

 MADDE 170- ?Devlet, ormanlar içinde veya bitişiğindeki köyler halkının kalkındırılması, ormanların ve bütünlüğünün korunması bakımından; ormanların gözetilmesi ve işletilmesinde Devletle bu halkın işbirliğini sağlayıcı tedbirleri alır.

 Bilim ve fen bakımından orman olarak muhafazasında yarar görülmeyen yerlerin tespiti ve orman sınırları dışına çıkartılması; orman içindeki köyler halkının kısmen veya tamamen bu yerlere yerleştirilmesi için Devlet eliyle anılan yerlerin ihya edilerek bu halkın yararlanmasına tahsisi kanunla düzenlenir.

 Devlet, bu halkın işletme araç ve gereçleriyle diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırıcı tedbirleri alır.

Orman içinden nakledilen köyler halkına ait araziler, Devlet ormanı olarak derhal ağaçlandırılır.?

            c) Anayasaya eklenmesi önerilen geçici madde:

            31/12/1981 tarihi itibariyle, bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş alanlara ilişkin düzenlemeler 169 uncu ve 170 inci maddelerden çıkarılarak geçici maddeye alınmalıdır. Böylece, 31/12/1981 tarihi itibariyle orman niteliğini tam olarak kaybetmiş alanlara devamlılık arz eden bir düzenleme görüntüsü verilmemelidir.  

             31/12/1981 tarihinden önce orman niteliğini kaybeden yerler

             GEÇİCİ MADDE 1- ?31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler ile şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler orman dışına çıkarılır, satış ve/veya tahsis yolu ile değerlendirilir. Satış ve/veya tahsiste öncelik kullanıcısı orman köylüleri olmak üzere   fiilen bu arazileri kullananlarındır. Satış gelirlerinin en az yarısı orman köylüsünün kalkındırılması ve ağaçlandırmalar için ayrılır. Satışa ait usul ve esaslar kanunla düzenlenir.?

III- SONUÇ:

1961 ve 1982 Anayasalarına göre hazine adına orman dışına çıkarılan ve kamuoyunda 2/B olarak bilinen alanları, 31/12/1981 den sonra yeni 2/B alanları yaratılmamak şartıyla, yapılacak anayasa düzenlemesiyle sorun olmaktan mutlaka çıkarılmalı ve bu işlem bir tasfiye hareketi olarak görülmelidir.

Anayasa değişikliği yapılmadan, Anayasa Mahkemesi kararlarına aykırılığı çok açık olan ve bu yerlerin satışına yönelik teknik alt yapıyı sağlayacak düzenlemeler getiren 5831 sayılı Kanun şeffaf bulunmamaktadır. Bu nedenle Anayasa değiştirilmeden,Anayasa Mahkemesi kararlarının iptal gerekçelerine rağmen daha da genişletilerek çıkarılan 5831 sayılı Kanun uygulaması konuyu daha da karmaşık ve çözümsüz hale getirecektir. 

Anayasanın 169 uncu ve 170 inci maddelerinde, önerdiğimiz değişiklikleri dikkate alan bir Anayasa değişiklik taslağı TBMM ne hemen getirilmelidir.

 2/B alanları içinde bulunan ve özel mevzuatla korunan devlet ormanlarının ve orman kurulmasına müsait alanlar orman idaresine geri tahsis edilmeli, satış gelirlerinin yarısı orman köylülerinin kalkındırılması ve ağaçlandırmalara ayrılmalı, bunlara yönelik yasal düzenleme yapılmalıdır.  10-02-2009                  

        
 ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASI
YÖNETİM KURULU