30 Ağustos 2007 tarihinde Sayın Başbakan yeni kabineyi açıklarken; bazı bakanlıkların yapılarında olabilecek değişikliğe işaret etti. Bu bağlamda ormanlarla madenlerin irtibatını kurmak suretiyle önümüzdeki süreçte ormancılığın "Tabii Kaynaklar Bakanlığına" gidebileceğinin, mevcut bakanlığında "Çevre Su ve Şehircilik Bakanlığı" şeklinde yapılandırılacağının işaretini verdi.
Bu gelişme üzerine; Odamız AR-GE Komisyonunca hazırlanan altlık rapor üzerinden, dar zamanda olabildiğince genişletilmiş bir istişare toplantısı yapılmak suretiyle Bakanlıkların Yeniden Yapılandırılmasında, ormancılığımızın konumuna ilişkin Orman Mühendisleri Odası'nın görüşlerini içeren rapor hazırlandı ve başta Sayın Başbakan olmak üzere, iktidar partisinin AR-GE sine, Başbakanlık Müsteşarlığına, Sayın Çevre Orman Bakanına ve Müsteşarına sunularak görüşmeler yapılmıştır ve yapılmaktadır.
BAKANLIKLARIN YENÄ°DEN YAPILANMASINDA
ORMANCILIĞIMIZIN KONUMUNA İLİŞKİN ORMAN MÜHENDİSLERİ ODASININ GÖRÜŞLERİNİ İÇEREN RAPOR
I) RAPORU HAZIRLAYAN:
Bu rapor, 9500 üyesi bulunan ve Anayasanın 135. maddesine göre kurulmuş, ormancılık mesleğini en yüksek seviyede temsil yetkisine haiz mesleki, sivil örgüt konumundaki TMMOB Orman Mühendisleri Odası yönetim kurulunca hazırlanmıştır.
II) RAPORUN HAZIRLANMA NEDENÄ°:
Türkiye Cumhuriyetinin 60. hükümet başkanı Başbakan Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN?ın bakanlıkların yeniden yapılanmasına ilişkin kamu oyuna yaptığı beyanatında, ormancılığında yeniden yapılanmaya konu edileceğini açıklamış, bu nedenle Odamız, Dünyadaki gelişmeleri de dikkate alarak, ormancılığımızın hak ettiği yere getirilmesine yardımcı olmak amacıyla bu raporu hazırlamıştır.
III) BAKANLIKLARIN YENÄ°DEN YAPILANMASINDA ORMANCILIÄžIMIZ:
Başbakanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN, 60. hükümet Bakanlar Kurulu üyelerini açıklarken, Çevre ve Orman Bakanlığı?nın da yeniden yapılanmaya konu edileceğini ve ormancılığında bu yapılanmada incelemeye alınacağını ifade etmiştir.
Bu duyurudan hemen sonra, Anayasamıza göre kamu kurumu niteliğinde ve 9500 üyesi bulunan Ormancılık alanında Ülkemizin en büyük mesleki sivil toplum örgütü konumunda olan ve aynı zamanda 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun ile de önemli sorumluluklar yüklenen Odamız, sorumluluğunun bilincinde olarak yeniden yapılanma konusun da gerekli çalışmaları AR-GE Komisyonunu görevlendirerek başlatmıştır. Komisyonun hazırladığı rapor Odamızın yetkili kurullarının üyeleri ile ormancılıkta deneyimli kanaat önderlerinin katıldığı genişletilmiş toplantıda tartışılmış ve ortaya çıkan sonuçlarda dikkate alınarak yönetim kurulumuzca Odamızın görüşlerine esas olan bu nihai rapor hazırlanmıştır.
Bu rapora ek inceleme raporunda; ülkemiz ormancılığının ilk kurulduğu 1839 yılından bu yana geçirilen tarihsel süreç, Dünya ormancılığında 1992 RİO zirvesinden sonra yaşanan gelişmeler, özellikle yükselen değerler olarak odun dışı ürün ve hizmetlerinin öne çıkarılması, ormancılığın EKOSİSTEM yaklaşımlı olarak yönetilmesinin gerektiği; bu bağlamda ormanların başta toprağın yerinde tutulması, havzada temiz suyun üretilmesi ve toprağın tutulup su rejiminin düzenlenmesi, havanın temizlenmesi, havadaki karbondioksitin depolanması, yenilenebilir temiz enerji kaynağının vazgeçilmez unsuru olması ve çevreyi bozmadan sürdürülebilir kalkınmanın temel taşını teşkil etmesi ve benzer hususlar detaylı olarak ele alınmıştır.
Dünyada ormanlar özetle; havza boyutunda toprak, su, temiz hava üçlüsü ile birlikte organik bağ içinde bulunan, en üst düzeyde alınacak tedbirlerle korunmasının ve para ile ölçülemeyecek ekolojik değerlerinin ön planda tutulması gereken, sürdürülebilir kalkınmanın ortak paydası olarak ekosistem yaklaşımıyla yönetilmesi zorunlu doğal varlıklar olarak görülmektedir.
Diğer taraftan Avrupa Birliği ülkelerinde ormanlar; odun üretiminin yapıldığı doğal varlıklar olarak değil, insanlığın geleceğine yön verecek odun dışı ürün ve hizmetlerin üretildiği, biyolojik çeşitliliğin en çok yer aldığı, ekolojik sistem yaklaşımıyla yönetilmesinin gerektiği en büyük karasal ekosistemler olarak görülmektedir. Bu bağlamda ülkemizin de kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Orman Bakanlar Konferansında 1993 yılından buyana alınan kararlarda, ormanların odun dışı ekolojik ürün ve hizmetlerinin geliştirilmesi ve sürekliliğinin sağlanması yönünde ilke kararları alınmış ve üye ülkelerce uygulamaya konulması kararlaştırılmıştır.
Avrupa Orman Bakanları konferansının beşincisinin yapılacağı Kasım-2007 deki toplantıda, orman ekosistemine yönelik iki önemli konu üzerinde bağlayıcı nitelikte aşağıdaki ilke kararları alınacaktır.
1- Yenilenebilir enerji üretiminde orman ekosistemlerinin rolü,
2- Su üretiminde orman ekosistemlerinin rolü,
Bu ilke kararları da gösteriyor ki ormanlar; yenilenebilir enerji kaynağı olan odun üretiminin, elektrik enerjisinin kaynağı olan su üretiminin vazgeçilmez unsuru ve iklim değişikliklerine neden olan fosil yakıtların enerji üretiminde daha az kullanılmasını sağlayan yeri doldurulmaz doğal varlıklardır. O nedenle ormanlar yeni yapılanmada, yalnızca para ile ölçülebilen ve odun üreten varlıklar olarak görülmeyerek çevre, su, toprak gibi unsurların korunması ve geliştirilmesinde görevlendirilen bakanlığın içinde yer almalıdır.
Bakanlıkların yeniden yapılandırılmasında, ormancılığın yer alacağı bakanlık belirlenirken dikkate alınması gereken kriterler şu şekilde olmalıdır.
1) Ormancılık, Antalya 11 inci Uluslar arası Ormancılık Kongresinde alınan kararda da belirtildiği üzere ormanların tahribine neden olan; tarım, madencilik gibi sektörlerle bir bakanlık çatısı altında YER ALMAMALIDIR.
2- Ormancılık, toprağa bağlı dar ekonomik anlamda biyolojik üretim veren unsur olarak düşünüldüğünde tarım ve hayvancılık akla gelmektedir. Fakat derinliğine incelendiğinde, tarım ve hayvancılık ekonomik birer işletme olup, ormancılığın aleyhine gelişme göstermektedir. Ülkemizde ki yapılanmalarda ormancılığı tarımın içinde gören bu yanlış yaklaşım, 1969 ve 1991 yıllarında Orman konuları Tarım Bakanlığı?ndan ayrılarak düzeltilmiştir. Ormancılık, 2003 yılındaki yapılanmada da çevre ile birleştirilmek suretiyle Dünyadaki anlayışa paralel hale getirilmiştir. Başarısız uygulamalara bir daha geri dönülmemelidir.
Bu nedenle ORMANCILIK yeniden yapılandırılırken, ormanların geleceği açısından sakıncalı olan TARIM İLE AYNI BAKANLIK İÇİNDE DÜŞÜNÜLMEMELİDİR.
3- 1969 yılından bu yana bakanlıkların isimleri içinde orman ifadesine yer verilmiştir. Orman ekosistemleri tüm dünyanın ortak malı olup, özellikle iklim değişikliklerinin yaşandığı, hava kirliliği ve sera gazı etkilerinin hat safhaya ulaştığı günümüzde de yeni kurulacak bakanlığın isminde orman ifadesi yer almalıdır.
O nedenle yeni bakanlık, bugün olduğu gibi Çevre ve Orman Bakanlığı olarak devam etmeli veya raporda önerdiğimiz şekilde ve dünyadaki gelişmelerde dikkate alınarak, koruma ağırlıklı unsurların yer aldığı, çevre değerleri, orman, toprak ve su kaynakları ile birlikte havza esaslı çalışmalar yapacak Çevre, Orman ve Su Kaynakları Bakanlığı olarak kurulmalıdır.
4- Orman Genel Müdürlüğü; ormancılık ana hizmetleri bir bütünlük içinde götürülmesi gerektiği için tohum, fidan, ağaçlandırma, orman içi dinlenme yerleri, kara avcılığı kanununa yönelik hizmetlerinin de yer alacağı güçlü bir yapıya dönüştürülmelidir.
5- Türkiye?deki havza yaklaşımını disipline alacak, üst ölçekli havza planlamasını yapacak, toprak, su, orman kaynakları başta olmak üzere, havzadaki her türlü faaliyetlere ilişkin planlama ve uygulama çalışmalarını eş zamanlı ve eş mekanlı olarak koordine edecek, bu bakanlığa bağlı ve katılımcı yaklaşımlı havza otoritesinin kuruluşunu hayata geçirecek Havza Planlama ve Yönetimi Temel Kanunu çıkarılmalıdır.
IV- SONUÇ VE ÖNERİLER:
Raporumuz ve ekindeki AR-GE incelemesinde ormancılığımızın yeniden yapılanmasına ilişkin hususlar detaylı olarak incelenmiş olup, ortaya çıkan sonuç ve öneriler özet olarak aşağıya çıkarılmıştır. Şöyle ki;
1)Â ORMANCILIÄžIN YENÄ°DEN YAPILANMASINDAKÄ° GENEL ESASLAR:
a) Ormancılık, ormanları tahrip eden tarım ve madencilik sektörü ile aynı bakanlık içinde yer almamalıdır.
b) Ormancılık kuruluşları, ormanların geleceği açısından sakıncalı olan, daha önceki yıllarda denenen ve başarılı olmadığı için 1969 ve 1991 yıllarında iki kez ayrılan Tarım Bakanlığıyla tekrar bir araya kesinlikle getirilmemelidir.
c) Günümüzde insanlığın yükselen çevre değerleri içinde yer alan orman fonksiyonlarının, başta iklim değişiklikleri olmak üzere devamlı gündemde tutulması için orman ifadesinin bugün olduğu gibi bakanlık isminde yer alması devam ettirilmelidir.
Bu bakımdan bakanlığın ismi ?ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI? olarak devam ettirilmeli veya önerdiğimiz gibi ?ÇEVRE, ORMAN VE SU KAYNAKLARI BAKANLIĞI? olarak yeniden kurulmalıdır.
d) Ormancılık hizmetlerinin bir bütünlük içinde ağırlıklı olarak yürütüldüğü Orman Genel Müdürlüğünün yapısı; tohum, fidan, ağaçlandırma, orman içi dinlenme yerleri, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununa yönelik hizmetler ve uygulamaya yönelik çalışmalar yapan ormancılık araştırma müdürlüklerinin de yer alacağı güçlü bir yapıya dönüştürülmelidir.
e) Başta orman, toprak ve su kaynakları olmak üzere tüm havza kaynaklarının 26 su havzası temelinde makro düzeyde planlanmasını sağlayacak, bakanlığın koordinasyonunda katılımcı havza yönetim otoritesinin kurulması için ?Havza Planlama ve Yönetimi Temel Kanunu? çıkarılmalı ve bu raporun ekindeki havzaya yönelik yapılanma kurulmalıdır.
11) ORMANCILIÄžIN KURUMSAL YAPILANMASI ESASLARI:
a) ANA HÄ°ZMET BÄ°RÄ°MLERÄ°:
1) Çölleşmeyle Mücadele, Sel, Çığ ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü.
2) Doğa Koruma ve Milliparklar Genel Müdürlüğü: Özel çevre koruma kurumu başkanlığı, bu genel müdürlüğün içine bir daire başkanlığı olarak alınmalıdır.
3) Orman Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü veya doğrudan bakanlığa bağlı Orman ve Köy İlişkileri Daire Başkanlığı,
b) BAÄžLI KURULUÅžLAR:
1) Orman Genel Müdürlüğü: Bu günkü yapısı içine bir daire başkanlığı olarak ağaçlandırma, tohum ve fidan hizmetleri, yine bir daire başkanlığı olarak av ve yaban hayatı, orman içi dinlenme yerleri hizmetleri ve ormancılık araştırma müdürlükleri alınmalıdır.
c) ANA HİZMET TAŞRA KURULUŞLARI: Ana hizmetlerin havza temelinde yürütülmesini sağlayacak şekilde yapılandırılmalıdır.
1) ?.. Nolu Havza Uygulama Müdürlüğü: Ana hizmet ormancılık planlama ve uygulamaları ekipler aracılığıyla yapılmalıdır.
2) Milli Park Müdürlüğü: Gerektiği yerlerde kurulmalıdır.
İş bu rapor ilgili makamlara sunulmak üzere Oda yönetim kurulumuzca hazırlanmıştır.
                                                                                                                     Â
                                                                                                                 Ali KÜÇÜKAYDIN
                                                                                                                     Genel Başkan